Հոդված09:30, 18 Հուլիս 2024
Հայկո Բաղդատ. «Աման, ուշադրությու՛ն, ձեր մեջ ծպտյալ հայեր կան»
![Հայկո Բաղդատ. «Աման, ուշադրությու՛ն, ձեր մեջ ծպտյալ հայեր կան»](https://www.ermenihaber.am/news_images/94/280370_2/065056156.png)
Պոլսահայ լրագրող Հայկո Բաղդատը, ով 2016-ից ի վեր, ստիպված լքելով Թուրքիան, բնակություն է հաստատել Գերմանիայում, հայտնի է խոսքի ազատության, մարդու իրավունքների և Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում իր համառ և անձնազոհ պայքարով։ Նա թուրքական ընդդիմադիր «Artigercek» թերթում հրապարակել է հոդված Թուրքիայում ապրած և ապրող ծպտյալ հայերի, հույների և հրեաների մասին:
Բաղդադն անդրադարձել է այն տարբեր խոսակցություններին, որոնց համաձայն՝ շատ հայտնի քաղաքական գործիչներ ունեն հայկական, հրեական և կամ հունական արմատներ: Այս ամենին զուգահեռ հոդվածի հեղինակը հարցադրումներ է արել Թուրքիայում ապրած փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների և այօր նրանց ծպտյալ լինելու պատճառների վերաբերյալ:
«Աբդուլլահ Գյուլի մայրը հա՞յ է: Սաբիհա Գյոքչենը, Մեսութ Յըլմազը, Ադնան Քահվեջին, Դևլեթ Բահչելին հա՞յ են: Սևքի Յըլմազը, Մուրադ Քարայալչըն, Աբդուլլահ Օջալանը, Հաքան Ֆիդանը, Ֆեթհուլլահ Գյուլենը, Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հա՞յ, հու՞յն, թե՞ հրեա են:
Այժմն քանի՞ հայ կա, որոնք, իրենց ինքնությունը կոծկելով, մուսուլմանի, ալևիի և քուրդի պես շարունակում են ապրել Թուրքիայում: Ինչու՞ են հայերը ստիպված եղել թողնել իրենց հայկական ինքնությունը:
Եթե Աբդուլլահ Գյուլի մոր էջում մի կին իրականում հայ է, այդ կնոջ նկատմամբ այս դաժանությունն ով է իրականացրել: Այդ հայերն ինչպես են վերածվել իսլամական ավանդույթները կրող ընտանիքի: Ինչու՞ են բոլոր մայրերը, տատիկները հայ լինում, իսկ հայրերն ու պապիկները՝ երբեք: Այն ինչ արել է «Իսլամական պետությունը» եզդի կանանց նկատմամբ, Թուրքական պետությունն արել է հայ կանանց նկատմա՞մբ։
Թուրքիան գիտի՞, թե նախկինում ովքեր են հայ եղել: Այդ տվյալներն արդյո՞ք ինչ-որ տեղ կան: Այդ տվյալները պետք եղած ժամանակ արդյո՞ք օգտագործվում են: Անցյալում հայ լինելն այսչափ հանցա՞նք է եղել, իսկ այսօր դեռևս հայ մնացածներն ի՞նչ նշանակություն ունեն Թուրքիայի համար:
«Թուրքիայի պատմագիտական խորհուրդը» ղեկավարած, «ԱՇԿ»-ի և «Լավ կուսակցության» պատգամավոր հանդիսացած Յուսուֆ Հալաչօղլուն (թուրք պատմաբան և քաղաքական գործիչ-խմբ.) 2010-ին կատարած մի գրության մեջ հետաքրքիր հաշվարկներ էր ներկայացրել»:
Բաղդատը գրել է, որ Հալաչօղլուի հաշվարկների հիման վրա այսօր Թուրքիայում 500.000 ծպտյալ հայ է ապրում, ինչը նաև, ըստ նրա, փաստում է Հայոց ցեղասպանության մասին թուրքական կողմի պնդումների անհիմն լինելու մասին:
Նրա խոսքով՝ նույնիսկ ցեղասպանություն իրականացնելուց հետո թուրքական պետությունը հետզհետե ասիմիլացվող հայերի նկատմամբ ցանկանում էր շարունակել իր որսը:
Պոլսահայ հոդվածագիրն Անկարայի նախկին քաղաքապետ Մելիհ Գյոքչեքի հաշվարկները ևս ներկայացրել է: Դրանց համաձայն՝ 1914-ին Օսմանյան կայսրությունում ապրել են 3.353.825 հայ, հույն և հրեա, որոնք կազմել են բնակչության 18.22 տոկոսը:
Փոքրամասնությունների թվաքանակը ներկայացնելուց հետո նա, իր խոսքով, պարզ մաթեմատիկայի հիման վրա, հաշվի առնելով 1914-ին եղած մարդկանց քանակը, հաշվել է, թե 2024-ին որքան հայ, հրեա և հույն պետք է ապրեր Թուրքիայում:
«Թուրքիայի բնակչությունը 2024-ին կազմում է 85 մլն 372.377: Եթե հիմք վերցնենք նույն տվյալները՝ Թուրքիայում կա 15 մլն 554.847 հույն, հայ և հրեա»:
Այս ամենը ներկայացնելուց հետո Բաղդատը գրել է, որ այս օրերին Թուրքիայում ապրող 15 միլիոնից ավել հայերին, հրեաներին և հույներին ճանաչելու ցանկություն ունի։
«Ես ցանկանում եմ ճանաչել նրանց Թուրքիայում:
Ոչ ոք չի կարող դատապարտել մեկին ազգությամբ հայ, հույն կամ հրեա լինելու համար: Բայց եթե ճանաչվում է սիրիացու, աֆղանի կամ թուրքմենի անունը, ռասսան և ինքնությունը, մեր իրավունքն է սրանց ևս ճանաչել իրենց ինքնությամբ:
Թուրքիայի ազգային մեծ ժողովը (խորհրդրարան-խմբ.) հրատապ օրենք պետք է մշակի և պետք է անձերի իրական ինքնությունը դնի բնակչության դրամապանակներում...»:
Բաղդատը նաև նշել է իր հավատն առ այն, որ այնպես, ինչպես թուրքն է իր թրքությամբ հպարտանում, այնպես գովաբանվելու են հույները՝ հույնությամբ, հայերը՝ հայությամբ և հրեաները՝ հրեությամբ:
Ապա հարց ուղղել ընթերցողներին և Թուրքիայի հասարակությանը.
«Ի՞նչ եք մտածում, Tweet աշխարհ:
Սիրելի ընթերցողներ, իրապես, ի՞նչ եք մտածում: Ինչը՞ կարող է պատճառ լինել, որ կյանքի բնական ընթացքի պայմաններում երկրում լինելիք 15 մլն 554.847 հայերը, հույները և հրեաներն այսօր կազմեին այնքան, որը բավական չէ մի ստադիոն (մարզադաշտ-խմբ.) լցնելու համար:
Հայրենիքում քանի՞ հայ կա, քանի՞սն են սպանվել, քանի՞սն են սպիտողաբար փոխել իրենց ինքնությունը: Այսօր հասարակության մեջ այսպես ապրող քանի՞ մարդ կա: Ովքե՞ր են նրանք:
Ես համաձայն եմ Գյոքչեքի և Հալաչօղլուի հետ: Եկեք խոսենք այս թեմաների շուրջ: Բացահայտենք ձեր մեջ եղած ծպտյալ հայերին: Մենք պատրաստ ենք:
Ըստ ձեզ՝ պատրաստ է արդյո՞ք թուրքական պետությունը»:
Այս ենթաբաժնի վերջին նորությունները
![BRICS-ը թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների նոր լարվածության պատճա՞ռ](https://www.ermenihaber.am/news_images/95/284258_2/brics_jpg.thumb.jpg)
Անդամակցության դեպքում ի՞նչ կտա Թուրքիան BRICS-ին և ի՞նչ հնարավորություններ կբացի BRICS-ը Թուրքիայի առաջ։
![Թուրքիայում տնտեսական ճգնաժամ է, բայց Էրդողանը հայտարարում է՝ «աղքատություն չկա»](https://www.ermenihaber.am/news_images/95/283227_2/yoksulluk_2.thumb.jpg)
Թվում է, թե այս հայտարարությունն անում է ժողովրդավարական արժեքներով առաջնորդվող մի երկրի ղեկավար, սակայն հայտարարությունը հակասում է Թուրքիայում տիրող իրավիճակին։
![Թուրք վերլուծաբան. «Էրդողանը երևի մամուլից է իմացել, որ մեր ռազմանավը մասնակցել է Իսրայելին աջակցող զորավարժություններին».](https://www.ermenihaber.am/news_images/95/283133_2/untitled.thumb.jpeg)
Ջան Աթաքլըն բացառում է, որ այդ որոշումը կայացված լինի առանց Էրդողանի իմացության։
Ուղիղ խոսք
![Ոմանց ձեռքին միջուկային մարտագլխիկներով հրթիռներ կան, իսկ իմ ձեռքում ինչո՞ւ չպետք է լինեն: Ես դա չեմ ընդունում](https://www.ermenihaber.am/news_images/55/163609_2/erdogan_1552_3879.jpg)
Ոմանց ձեռքին միջուկային մարտագլխիկներով հրթիռներ կան, իսկ իմ ձեռքում ինչո՞ւ չպետք է լինեն: Ես դա չեմ ընդունում
ամենաշատ ընթերցված
Անդամակցության դեպքում ի՞նչ կտա Թուրքիան BRICS-ին և ի՞նչ հնարավորություններ կբացի BRICS-ը Թուրքիայի առաջ։
Տեսանյութում երևում է, թե ինչպես է քաղաքապետարանի աշխատակիցը խոնավ կտորով մաքրում Աթաթուրքի արձանը։ Դա համարվել է ոչ պատշաճ վերաբերմունք Թուրքիայի Հանրապետության հիմանդրի հիշատակին։
«Պոգրոմը խորհրդանշում է ոչ միայն այս ժողովուրդների նկատմամբ իրականացված ֆիզիկական հարձակումները, այլև պետական աջակցությամբ սեփականազրկման և գույքի յուրացման գործընթացը»:
Թուրքիայի Կանանց ասոցիացիաների ֆեդերացիան զեկույց է հրապարակել է 2024-ի կանանց սպանությունների վերաբերյալ։
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը մաղթել է, որ OVP-ն շահավետ լինի երկրի համար:
Օրացույց
Հարցումներ
Այս տարի կբացվի՞ հայ-թուրքական սահմանը 2 երկրների քաղաքացիների համար:
արտարժույթ
EUR | TRY | USD |
549.84 | 90.05 | 485.12 |