Թուրքիան, Պակիստանը և Սաուդյան Արաբիան օգոստոսի 7-ին Մեքքայում ստորագրել են եռակողմ «Համատեղ պաշտպանության համաձայնագիր»։ «Մեքքայի դաշինք» անվանումը ստացած նախաձեռնության վերաբերյալ մանրամասներ են հայտնել Թուրքիայի և Պակիստանի արտգործնախարարներ Հաքան Ֆիդանը և Մուհամմադ Իսհաք Դարը։
Թուրքական և պակիստանյան կողմերի հայտարարություններից առանձնանում են հետևյալ առանցքային կետերը.
Համաձայնագիրը հիմնված է կոլեկտիվ պաշտպանության սկզբունքի վրա (ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ հոդվածի համաձայն)։ Երեք երկրներից որևէ մեկի վրա արտաքին զինված հարձակումը կդիտարկվի որպես հարձակում բոլոր կողմերի վրա։ Ֆիդանը նշել է, որ տեխնիկական առումով այն նման է ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդվածին, սակայն ռազմական միջամտությունից զատ կարող է ներառել նաև հետախուզական, լոգիստիկ և զինամթերքի աջակցություն:
Երկու երկրների արտգործնախարարներն էլ ընդգծել են, որ դաշինքը որևէ երկրի դեմ ուղղված չէ։ «Մեզ վրա չհարձակվող որևէ երկիր մեր թիրախում չէ»,- հայտարարել է Ֆիդանը՝ հավելելով, որ համաձայնագիրը չի չեղարկում երկրների՝ այլ պետությունների հետ առկա երկկողմ կամ բազմակողմ պայմանագրերը:
Թուրքիայի արտգործնախարարի փոխանցմամբ՝ դաշինքի ձևավորման աշխատանքները տևել են շուրջ 2 տարի 8 ամիս։ Նախատեսվում է ձևավորել քաղաքական-ռազմական կոմիտե (արտգործնախարարների, պաշտպանության նախարարների և գլխավոր շտաբի պետերի մասնակցությամբ), ինչպես նաև գլխավոր քարտուղարություն, որի կենտրոնակայանը գտնվելու է Սաուդյան Արաբիայում:
Ֆիդանը հայտնել է, որ այլ պետություններ ևս ցանկություն են հայտնել միանալու համաձայնագրին, իսկ որպես հավանական ապագա անդամ առանձնացրել է Եգիպտոսին: Թուրքիայի ԱԳ նախարարի խոսքով, դաշինքը բաց է լինելու այլ երկրների մասնակցության համար ևս:
Նշվել է նաև, որ նախատեսվում է զարգացնել համատեղ ռազմարդյունաբերությունը, անցկացնել համատեղ զորավարժություններ, ապահովել զինատեսակների ու կապի համակարգերի տեխնիկական համատեղելիություն:
Անդրադառնալով տարածաշրջանային անվտանգությանը՝ Ֆիդանը նշել է, որ Թուրքիան դիվանագիտական ջանքեր է գործադրում Հորմուզի նեղուցում նավարկության անվտանգությունը վերականգնելու ուղղությամբ, ինչպես նաև առաջարկել է Ռուսաստանին ու Ուկրաինային Սև ծովում առևտրային նավերի անվտանգության մորատորիում սահմանել (տարկետում՝ պետության կողմից վճարման դադարեցում որոշակի ժամանակով՝ պայմանավորած ծայրահեղ իրադրությամբ):
Աղբյուր՝ Öğretmenler Sitesi
