Թուրքիայի արտգործնախարար Հաքան Ֆիդանը մայիս 18-ին պաշտոնական այցով կմեկնի Գերմանիա՝ մասնակցելու «Թուրքիա-Գերմանիա ռազմավարական երկխոսության մեխանիզմի» 3-րդ նիստին։ ԱԳՆ-ի աղբյուրների փոխանցմամբ՝ նիստը կանցկացվի Բեռլինում՝ Ֆիդանի և իր գերմանացի գործընկեր Յոհան Վադեֆուլի համանախագահությամբ:
Հանդիպման շրջանակում կձևավորվեն աշխատանքային խմբեր՝ «Երկկողմ հարաբերություններ», «Թուրքիա-ԵՄ հարաբերություններ», «Անվտանգություն և պաշտպանություն» և «Տարածաշրջանային հարցեր» թեմաներով, որոնց պատրաստած զեկույցները կներկայացվեն նախարարներին։
Այցի շրջանակներում կայանալաիք հանդիպումներում Ֆիդանը գոհունակություն կհայտնի Թուրքիայի և Գերմանիայի միջև վերջին շրջանում ակտիվացած բարձր մակարդակի շփումների և երկխոսության խորացման կապակցությամբ։ Նա նաև ընդգծելու է, որ ռազմավարական երկխոսության մեխանիզմը կարևոր հարթակ է երկկողմ հարաբերությունների ռազմավարական բնույթի գնահատման և երկու երկրների ԱԳ նախարարությունների միջև համակարգման ամրապնդման տեսանկյունից։
Թուրքիայի արտգործնախարարը նշելու է նաև, որ Գերմանիայում առկա թուրքական համայնքը կարևոր դեր ունի երկու երկրների հարաբերությունների մարդկային բաղադրիչի զարգացման գործում։ Ֆիդանը քննարկելու է նաև առևտրատնտեսական համագործակցության ընդլայնման և փոխադարձ ներդրումների ավելացման հնարավորությունները։
Նա շեշտելու է կապակցվածության, բարձր տեխնոլոգիաների, թվայնացման և կանաչ էներգետիկայի ոլորտներում համագործակցության խորացման անհրաժեշտությունը։ Նախարարը հայտարարելու է, որ առաջիկայում կայանալիք Էներգետիկ ֆորումը և տնտեսության ու առևտրի համատեղ կոմիտեի նիստը նպաստելու են երկկողմ տնտեսական կապերի զարգացմանը և 60 միլիարդ դոլարի առևտրաշրջանառության նպատակի կատարմանը:
Ֆիդանը նաև ընդգծելու է Թուրքիայի միջոցով Եվրոպան Մերձավոր Արևելքի, Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի հետ կապող նախագծերի կարևորությունը։ Նա Գերմանիայի իր գործընկերների հետ քննարկելու է ռազմական համագործակցության և ռազմարդյունաբերության ոլորտում հնարավոր համատեղ ծրագրերը։ Թուրքիայի ԱԳ նախարարը հայտնելու է, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի և Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի միջև ձեռք բերված համաձայնությամբ ընթացիկ տարում անցկացվելու է «Ռազմարդյունաբերության համագործակցության 5-րդ նիստը»։
Ֆիդանի օրակարգում է լինելու նաև Թուրքիա-ԵՄ հարաբերությունները, որի համատեքստում ընդգծվելու է դրանց զարգացման անհրաժեշտությունը՝ համապարփակ և ինստիտուցիոնալ համագործակցության հիման վրա։ Նա կարևորելու է մաքսային միության արդիականացման շուրջ բանակցությունների մեկնարկը և վիզաների ազատականացման երկխոսության վերակենդանացումը։
Վերջինս նշելու է, որ Գերմանիայի աջակցությունը մաքսային միության արդիականացման հարցում վճռորոշ նշանակություն կունենա թուրք-գերմանական տնտեսական համագործակցության ամբողջ ներուժի բացահայտման համար։ Այս համատեքստում թուրք դիվանագետը հայտնելու է, որ Թուրքիայի ռազմավարական դերն ու աշխարհաքաղաքական դիրքը հաշվի չառնող եվրոպական անվտանգության ռազմավարությունը թերի կլինի։ Ֆիդանը նաև խոսելու է ԵՄ անվտանգության և պաշտպանական նառաձեռնությունների մասին՝ ընդգելով, որ Թուրքիան պետք է ներգրավված լինի ԵՄ-ի գլխավորած նմանատիպ գործընթացներում:
Թուրքիայի գլխավոր դիվանագետի օրակարգից դուրս չի մնալու նաև Թեհրան-Վաշինգտոն լարվածության ֆոնին ստեղծված իրավիճակը: Նա կարևորելու է Հորմուզի նեղուցում ազատ նավարկության ապահովումը և տարածաշրջանային կայունության հաստատմանն ուղղված բազմակողմ նախաձեռնությունները։ Նա վերահաստատելու է Թուրքիայի աջակցությունն Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև պատերազմի վերջնական դադարեցմանն ուղղված քայլերին։
Ֆիդանը անդրադառնալու է նաև Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև ընթացող պատերազմին՝ շեշտելով, որ ուղիղ բանակցությունները մեծ նշանակություն ունեն պատերազմի արդար և տևական կարգավորման համար, և Թուրքիան շարունակելու է աշխատել երկխոսության վերականգնման ուղղությամբ։
Վերջինիս այցի օրակարգային հարցերից է լինելու նաև Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականությունը: Նա նշելու է, որ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի կառավարությունը ուժեղացնում է Գազայում հրադադարի խախտումները և արագացնում երկու պետության սկզբունքով լուծումը վերացնելու քաղաքականությունը։ Նա կոչ է անելու միջազգային հանրությանը տարածաշրջանում կայուն խաղաղության ապահովման համար ավելի ակտիվ դեր ստանձնել:
Հիշեցնենք, որ Հաքան Ֆիդանը վերջին անգամ Գերմանիա էր այցելել 2025-ի նոյեմբերի 28-ին, իսկ վերջինիս գործընկեր Յոհան Վադեֆուլը Թուրքիա էր այցելել 2025-ի հոկտեմբերի 17-ին և 2026-ի մարտի 12-ին։ Գերմանիան Թուրքիայի երկրորդ խոշոր առևտրային գործընկերն է, և կողմերը նպատակ ունեն ներկայիս 52.2 միլիարդ դոլարի առևտրաշրջանառությունը կարճաժամկետ հեռանկարում հասցնել 60 միլիարդ դոլարի։
Աղբյուր՝ Trt Haber
