Ermenistan’ın eski Ombudsmanı ve “Birlik kanatları” siyasi girişiminin lideri Arman Tatoyan, The Washington Times’ta yayımlanan makalesinde ABD Başkanı Donald Trump’a çağrıda bulunarak, Azerbaycan’ın Ermenistan’ın egemen topraklarını işgal etmesine izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Tatoyan yazısında, Güney Kafkasya’daki barış sürecinin yalnızca diplomatik “süreçlere” odaklanmasının adaletsiz bir denge yarattığını belirterek, zamanın sahadaki daha güçlü tarafın lehine işlediğini ifade etti. Ona göre, Washington temel soruna odaklanmadığı sürece bu durum Bakü’nün yayılmacı politikalarını fiilen teşvik ediyor.
Makale, uluslararası kamuoyunun çoğunlukla Dağlık Karabağ’a odaklandığını, ancak asıl göz ardı edilen meselenin 2021’den bu yana Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri’nin Ermenistan’ın uluslararası alanda tanınmış sınırlarını aşarak Syunik ve Gegharkunik başta olmak üzere yaklaşık 125 mil karelik Ermeni toprağını işgal etmesi olduğunu vurguluyor. Tatoyan, bu bölgelerin hiçbir uluslararası mekanizma tarafından tartışmalı kabul edilmediğinin altını çiziyor.
Tatoyan’a göre, devam eden müzakerelere rağmen işgal altındaki tek bir karış toprağın dahi iade edilmemesi, güç kullanımıyla yaratılan fiili durumun normalleştirilmesi anlamına geliyor. Bu yaklaşımın, yalnızca Azerbaycan yönetimine değil, benzer yöntemlere başvurabilecek diğer aktörlere de “zorla elde edilen kazanımların korunabileceği” mesajını verdiğini savunuyor.
Yazıda ayrıca, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Ermenistan toplumuna yönelik aşağılayıcı söylemleri ve “tüm Ermenistan’ın kadim Azerbaycan toprağı olduğu” yönündeki devlet destekli anlatının, uzlaşma diliyle bağdaşmadığı ifade ediliyor. Tatoyan, bu söylemlerin barış değil, hiyerarşi ve baskı dili olduğunu kaydediyor.
Ermenistan’ın sınır bölgelerinde yaşayan sivillerin sürekli tehdit altında olduğu belirtilen makalede; tarım ve hayvancılığın sekteye uğradığı, çocukların Azerbaycan askerlerinin hedefinde bulunan okullara gitmek zorunda kaldığı, sivil altyapının da zaman zaman ateş altına alındığı aktarılıyor.
Tatoyan, son dönemde gündeme gelen ve ulaşım hatları ile iş birliğini öne çıkaran anlaşmaların, mevcut işgali arka plan koşulu olarak kabul etmesinin ciddi bir sorun olduğuna dikkat çekiyor. Ona göre, işgal devam ederken barıştan söz etmek, daha zayıf tarafı baskı altında müzakereye zorlamak anlamına geliyor.
Makalenin sonunda Tatoyan, ABD ve Avrupalı arabuluculara açık çağrıda bulunarak, Azerbaycan askerlerinin Ermenistan’ın egemen topraklarından çekilmesinin barış sürecinin ön koşulu olarak net biçimde dile getirilmesi gerektiğini vurguluyor. Uluslararası hukukun açık olduğunu belirten Tatoyan, sınırların güç kullanılarak değiştirilemeyeceğini ve kalıcı barışın ancak bu ilkenin kararlılıkla savunulmasıyla mümkün olacağını ifade ediyor.
Kaynak: Ermeni Haber
