Ermenistan, ABD öncülüğünde 13 milyar doları aşabilecek bir yatırım dalgasına hazırlanıyor. Bloomberg’in haberine göre söz konusu yatırımlar, ülkenin yıllık ekonomik üretimini neredeyse iki katına çıkarabilir ve Rusya’ya olan uzun süreli bağımlılığı zayıflatabilir.
Haberde, ABD Başkan Yardımcısı James David Vance’in bu hafta Ermenistan’a gerçekleştirdiği ziyaretin, Washington ile eski Sovyet cumhuriyeti arasındaki ilişkilerde potansiyel olarak keskin bir derinleşmeye işaret ettiği belirtildi. Vance’in ziyareti sırasında 9 milyar dolarlık sivil enerji ortaklığı anlaşması imzalandı. Ayrıca 4 milyar dolarlık yapay zekâ projesinin ayrı bir genişlemesi, 27 milyar dolarlık Ermenistan ekonomisinin görünümünü değiştirebilir.
ING Bank BDT Başekonomisti Dmitriy Dolgin, “Rakamların kendisi oldukça dikkat çekici. Eğer bu girişimler güven oluşturur ve uzun vadeli istikrar hissi yaratırsa, Ermenistan’ın portföy yatırımları, doğrudan yatırımlar ve hatta para transferleri açısından cazibesini artırabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Bloomberg’e göre, Ermenistan ile imzalanan anlaşmalar ve Vance’in ertesi gün komşu Azerbaycan’a yaptığı ziyaret, Çin’i Orta Asya üzerinden Avrupa’ya bağlayan önemli ticaret ve enerji koridorunun parçası olan ve uzun yıllar Moskova’nın güçlü etkisi altında bulunan Kafkasya’da jeopolitik rekabetin keskinleştiğini ortaya koydu.
Söz konusu gelişmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın ağustos ayında Beyaz Saray’da Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i ağırlayarak Dağlık Karabağ bölgesinde onlarca yıldır süren çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan ön barış anlaşmasının imzalanmasına ev sahipliği yapmasının ardından yaşandı. Anlaşma, “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası” adı verilen ve Azerbaycan’ı Ermenistan üzerinden Nahçıvan eksklavına bağlayacak bir ulaşım koridorunun açılmasını da içeriyor.
Savunma anlaşması bulunan Türkiye’nin, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana ilk kez 1993’ten beri kapalı olan Ermenistan sınırını açmaya ve diplomatik ilişkiler kurmaya hazırlandığı kaydedildi. Avrupa Birliği de, hâlihazırda Rusya liderliğindeki gümrük birliğinin parçası olan ancak AB üyeliği hedefini açıklayan Ermenistan ile bağlarını güçlendiriyor. Bloomberg verilerine göre, 2031 vadeli Ermenistan dolar tahvillerinin getirisi perşembe günü 4 baz puan gerileyerek yaklaşık üç ayın en düşük seviyesine indi.
Bloomberg, nükleer iş birliği anlaşmasının Amerikan şirketlerine Ermenistan’a nükleer teknoloji ihracatı için hukuki zemin oluşturduğunu belirtti. Bu çerçevede, ülke elektriğinin yaklaşık yüzde 40’ını sağlayan ve Sovyet döneminden kalma Metsamor Nükleer Santrali’nin yerine yeni kapasite kurulması planlanıyor. Metsamor Santrali, Rus devlet şirketi Rosatom tarafından işletiliyor.
Vance’in ziyaretinden bir gün önce Rosatom temsilcileri Moskova’da Ermeni yetkililerle görüşerek yeni nükleer kapasite inşası için “kapsamlı iş birliği” teklifinde bulundu.
ABD merkezli Firebird Inc. ile Nvidia Corp. iş birliğinde geliştirilen yapay zekâ projesinin, 2026 sonuna kadar yaklaşık 50 bin grafik işlemci (GPU) kapasitesine ulaşacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Çip üreticisinin yeni nesil GB300 sistemlerinin kullanılacağı projede, Ermeni girişimciler tarafından kurulan Firebird şirketi hesaplama gücünün büyük bölümünü dünya genelindeki müşterilere sunmayı hedefliyor. Böylece Ermenistan’ın yapay zekâ ihracatında rekabetçi bir merkez olarak konumlandırılması amaçlanıyor.
Yatırım açıklamaları, 7 Haziran’da yapılacak parlamento seçimleri öncesinde Başbakan Paşinyan’a siyasi destek sağlıyor. Paşinyan’ın mayıs ayında Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi kapsamında onlarca siyasi lideri Yerevan’da ağırlaması planlanıyor. Toplamda 13 milyar dolarlık potansiyel projeler, Ermenistan’da daha önce gerçekleştirilen yabancı yatırımların üzerinde bir büyüklüğe işaret ediyor.
Söz konusu projeler, fonların tamamı hayata geçirilmese dahi, hükümete temel sektörlerde Amerikan sermayesi ve teknolojisini çekme imkânı sunuyor. Firebird’ün kurucu ortaklarından Aleksandr Yesayan, “Şirketler Ermenistan’a milyarlarca dolar yatırım yapmaya karar verdiğinde, bu diğerleri için de bir vizyon oluşturur. Pek çok kişi Ermenistan’ı biliyordu, ancak bu ölçekte yatırım yapmayı düşünmüyordu. Bu durum dengeleri değiştiriyor” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Ermeni Haber
