Antalya Diplomasi Forumu çerçevesinde Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Vahan Kostanyan, “Güney Kafkasya: Şekillenen Stratejik Kavşak” başlıklı panel tartışmasına katıldı.
Ermenistan Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında, panelin diğer katılımcılarının Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın dış politika danışmanı Hikmet Hacıyev, Gürcistan Hükümeti İdaresi Başkanı Levan Zhorzholiani ve Türkiye Cumhurbaşkanı’nın Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Kılıç olduğu belirtildi.
Panelde yöneltilen “Komşularla barış ve süregelen diplomasi yoluyla hangi fırsatları görüyorsunuz ve gelişen Güney Kafkasya’nın gücünü nasıl tasavvur ediyorsunuz?” sorusuna yanıt veren Kostanyan, forumun başarılı organizasyonu dolayısıyla Türk tarafını tebrik etti.
Kostanyan, bölgede yeni bir dinamiğin oluştuğunu vurgulayarak, geçmişte Ermenistan ve Azerbaycan temsilcilerinin aynı platformlarda karşı karşıya geldiğinde gergin tartışmalar beklendiğini, ancak artık ortak gelecek, iş birliği ve gerçek diyalog imkanlarının ele alındığını ifade etti. Aynı bölgeden dört temsilcinin birlikte oturarak ortak vizyonu tartışmasının sembolik önem taşıdığını dile getirdi.
Geçtiğimiz yıl Washington’da 8 Ağustos’ta gerçekleşen “tarihi olayın” yalnızca Ermenistan ve Azerbaycan için değil, tüm bölge için dönüm noktası olacağını belirten Kostanyan, sürecin kapsayıcı olduğunu söyledi.
Küresel belirsizliklere değinen Kostanyan, Güney Kafkasya’nın mevcut durumda dünyanın en istikrarlı bölgelerinden biri haline geldiğini, bunun ise önemli bir rekabet avantajı oluşturduğunu ifade etti. Tedarik zincirlerindeki aksaklıkların kalıcı olmayacağını belirten Kostanyan, bölgenin mevcut avantajlarını hızlı ve akıllı şekilde değerlendirmesi gerektiğini kaydetti.
Barışın siyasi cesaret gerektirdiğini vurgulayan Kostanyan, bundan sonraki aşamada bölgesel iletişim hatlarının açılması yönünde yeni ve önemli siyasi kararların alınması gerektiğini söyledi. Bu çerçevede, ülkeler arasında daha fazla bağlantısallık oluşturulmasının yanı sıra Avrupa, Orta Asya ve Uzak Doğu arasında köprü işlevi görebilecek bir yapı kurulmasının önemine dikkat çekti.
Kostanyan ayrıca, Ermenistan ile Azerbaycan arasında sağlanacak barışın her iki ülkenin bağımsızlığı ve egemenliği için en önemli güvence olduğunu ifade etti.
Soru: “Vahan, sözü yeniden size vermek istiyorum. Bildiğiniz gibi dünyada şu anda çok fazla dezenformasyon, çok sayıda çatışma ve anlaşmazlık var. Ancak Güney Kafkasya’da gördüğümüz tablo, işbirliğinin olumlu bir örneğidir. Lütfen insanların birlikte yapıcı bir şekilde nasıl çalıştığını, istikrarı nasıl inşa ettiğini ve ayrım çizgilerini nasıl aştığını anlatır mısınız?”
Vahan Kostanyan: “Teşekkür ederim. Burada dile getirilen bazı noktalara da değinmek isterim. Muhtemelen şuradan başlamak gerekir ki, istikrar ve barışın inşası günlük bir özen gerektirir. Barışın kurumsallaşması için her gün çaba sarf edilmelidir; biz Ermenistan’da mevcut süreci bu şekilde tanımlamaya çalışıyoruz.
Aynı zamanda ekonomik bağlar inşa etmemiz de büyük önem taşıyor. Daha önce de belirtildiği gibi, Azerbaycan ile ticarete başladık. Yakın gelecekte Ermenistan’dan Azerbaycan’a bazı ürünlerin ihracatına da başlamayı umuyoruz.
Enerji güvenliği, olası işbirliğinin en önemli unsurlarından biridir; bu sadece ikili değil, aynı zamanda bölgesel düzeyde de geçerlidir. Nitekim, ABD’li ortaklarla birlikte hayata geçirmeyi planladığımız TRIPP projesi de bu bağlamda önem taşımaktadır.
Burada çok modlu bağlantısallıktan söz ediyoruz: demiryolları, karayolları, ayrıca enerji şebekeleri ve boru hatları. Bu çerçevede bizim de çıkarımız, Ermenistan’ın enerji tedarikini çeşitlendirmek ve aynı zamanda Orta Asya ve Azerbaycan’dan Avrupa’ya yönelen enerji kaynakları için bir transit merkez haline gelmektir.
Ayrıca Karadeniz altından geçecek projeyle de ilgileniyoruz. Zira Ermenistan şu anda Güney Kafkasya’daki üç ülke arasında en büyük yeşil enerji üreticisidir. Gürcistan ve Azerbaycan da yenilenebilir enerji kapasitelerini artırmak için çalışmakta, güneş enerjisine ciddi yatırımlar yapmakta ve yeni nükleer santral planları üzerinde durmaktadır.
Bu bağlamda Avrupa Birliği ile işbirliği bizim için büyük önem taşımaktadır. Bu yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda Ermenistan halkının Avrupa yönelimli tercihinin bir yansımasıdır. Halihazırda Avrupa Birliği ile kademeli veya sektörel entegrasyon sürecini başlatmak üzere çeşitli alanlarda çalışmalar yürütüyoruz.
Bu açıdan Gürcistan’ın Avrupa geleceği de bizim için hem coğrafi hem de felsefi olarak önemlidir. Geçtiğimiz yıl ayrıca Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ne üyelik sürecinin başlatılmasına ilişkin bir yasa kabul ettik ve hükümet bu süreci aşamalı olarak hayata geçirecek.
Gelecekte, eğer Avrupa Birliği üyesi olmayı başarabilirsek… ve Türk meslektaşım, Türkiye’nin deneyimini göz önünde bulundurarak gülümsüyor.”
Soru: “Vahan, tam da bu konuyla ilgili görüşünüzü almak istiyorum. Akif Bey’in gülümsediğini görüyorum, ancak Avrupa Birliği sizin için ne kadar önemli? Hedefleriniz, beklentileriniz nelerdir ve hangi takvimi öngörüyorsunuz?”
Vahan Kostanyan: “Bu aşamada 2028 takvimine ilişkin konuşamam, çünkü öncelikle gerekli reformların büyük bölümünün hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.
Bizim için AB ile entegrasyon süreci, her şeyden önce reformlarla ilgilidir. Bu aynı zamanda ülke yönetiminin ve ekonominin kalitesini ve standartlarını yükseltmek anlamına geliyor.
Gelecekte AB üyesi olmamız durumunda ise, şu an Türkiye’nin AB üyesi olup olmayacağını değerlendiremem. Ancak bu, bizim için ek ekonomik fırsatlar da yaratacaktır; zira Türkiye Gümrük Birliği üyesidir. Bununla birlikte, Türkiye ile ekonomik ilişkilerimizi geliştirmek ve derinleştirmek için bu kadar uzun süre beklememeyi umuyoruz.
Son olarak, önceki tartışmada edindiğim bir izlenimi paylaşmak isterim: Bu panelde konuşan tüm katılımcılar geleceğe dönük, açık fikirlere sahip. Ancak açık fikirler aynı zamanda açık sınırlar gerektirir. Umuyorum ki bu durum yakın gelecekte değişecektir.”
Kaynak: Ermeni Haber
