Ermeni Haber Ajansı, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya ile Diyarbakır’ın çok kültürlü tarihi, kentin Ermeni mimari ve kültürel mirası ile son yıllarda diaspora Ermenilerinin şehre artan ilgisi üzerine konuştu.
Kaya, Ermenilerin yüzyıllar boyunca Diyarbakır’ın ticaretine, mimarisine ve kültürel yaşamına önemli katkılar sunduğunu belirterek, kentte ayakta kalan tarihi yapıların ortak geçmişin yaşayan tanıkları olduğunu söyledi. Surp Giragos Ermeni Kilisesi başta olmak üzere kentin kültürel mirasının korunmasının yalnızca tarihi değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Kaya, diaspora Ermenilerinin atalarının yaşadığı toprakları ziyaret etmesini doğal ve değerli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Röportajda ayrıca Türkiye ile Ermenistan arasında turizm, kültürel diyalog ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi için atılabilecek adımlar ile Diyarbakır’ın bu süreçte üstlenebileceği rol de ele alındı.
– Diyarbakır, tarih boyunca farklı halkların birlikte yaşadığı önemli bir şehir oldu. Ermenilerin kentte bıraktığı mimari ve kültürel mirası nasıl değerlendiriyorsunuz?
– Diyarbakır’ın en büyük zenginliği sahip olduğu çok kültürlü tarihidir. Bu kent yüzyıllar boyunca Kürtlerin, Ermenilerin, Süryanilerin, Arapların, Türkmenlerin ve farklı inanç topluluklarının ortak yaşam alanı oldu.
Ermeniler de bu kentin ticaretine, zanaatına, mimarisine ve kültürel hayatına önemli katkılar sundular. Bugün kentin hafızasında yer alan birçok yapı bu ortak geçmişin izlerini taşıyor.
Biz bu mirası sadece geçmişe ait bir değer olarak görmüyoruz. Aynı zamanda geleceğin birlikte yaşam kültürünü güçlendiren bir zemin olarak değerlendiriyoruz.
– Diyarbakır’da bugün hâlâ ayakta duran Ermeni evleri, kiliseleri ve tarihi yapılar şehrin kültürel kimliğine nasıl katkı sağlıyor?
– Bu yapılar Diyarbakır’ın çok katmanlı tarihinin yaşayan tanıklarıdır. Surp Giragos Kilisesi’nden tarihi Ermeni konaklarına kadar uzanan bu miras, kentin kültürel çeşitliliğini görünür kılıyor. Bir kentin hafızası yalnızca kitaplarda değil, sokaklarında ve yapılarında yaşar. Bu nedenle tarihi yapıların korunması sadece kültürel değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluktur.
Bu yapılar sayesinde Diyarbakır geçmişiyle bağ kurabilen ve farklı kültürleri bir arada yaşatabilen bir kent kimliğini koruyor.
– Son yıllarda Diaspora Ermenilerinin Diyarbakır’a turist olarak ilgisinin arttığı görülüyor. Bu ziyaretleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
– Bu ziyaretleri son derece olumlu karşılıyoruz. İnsanlar dedelerinin, ninelerinin yaşadığı kentleri görmek istiyor. Aile hafızalarının izini sürmek istiyor. Bu son derece doğal ve insani bir durumdur.
Diyarbakır’a gelen her ziyaretçi aslında geçmişle bugün arasında bir köprü kuruyor. Bu ziyaretler aynı zamanda toplumlar arasındaki önyargıların azalmasına, kültürel bağların güçlenmesine ve ekonomik ilişkilerin gelişmesine katkı sunuyor.
Diyarbakır’dan hem Türkiye kamuoyuna hem de dünya genelindeki Ermenilere vermek istediğiniz bir mesaj var mı?
– Diyarbakır’ın tarihi bize birlikte yaşamın mümkün olduğunu gösteriyor. Bu kent yüzyıllar boyunca farklı halkların ortak evi oldu. Gelecekte de yeniden böyle olabilir. Geçmişin acılarıyla yüzleşmekten korkmayan, hafızasına sahip çıkan ve ortak geleceği konuşabilen toplumlar her zaman daha güçlü olur.
Biz Diyarbakır’dan şu mesajı vermek istiyoruz; halklar arasında kalıcı dostlukların kurulması, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel bağların güçlendirilmesi hepimizin yararınadır. Bu çerçevede Ermenistan’daki tur operatörlerini Diyarbakır’a davet ediyoruz. Karşılıklı turizm hareketliliğinin artırılması, doğrudan ulaşım ve karşılıklı seferlerin hayata geçirilmesi hem iki toplumun birbirini daha yakından tanımasına hem de bölge ekonomisine önemli katkılar sunacaktır.
Aynı şekilde ekonomik alanda da her türlü işbirliğine açığız. Ticaret, yatırım, sanayi, tarım, gıda ve turizm başta olmak üzere karşılıklı kazanım sağlayacak tüm alanlarda ortak projelerin geliştirilmesini destekliyoruz.
Bugün bölgemizin ihtiyaç duyduğu şey daha fazla diyalog, daha fazla demokrasi, daha fazla ticaret ve daha fazla barıştır. Çünkü ekonomik kalkınmanın da toplumsal huzurun da ön koşulu budur. Diyarbakır, tarihinden aldığı çok kültürlü mirasla bu sürece katkı sunmaya ve bölgesel işbirliğinin önemli merkezlerinden biri olmaya hazırdır.
Kaynak: Ermeni Haber
