Ermenistan-Türkiye normalleşme sürecinin gündemindeki en önemli başlıklardan biri, Gümri-Kars demiryolunun yeniden faaliyete geçirilmesidir.
Söz konusu demiryolunun yeniden işletmeye açılması konusunda Ermenistan ile Türkiye, henüz Eylül 2025’te, normalleşme sürecinde Türkiye’nin Özel Temsilcisi Serdar Kılıç’ın Ermenistan’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında mutabakata varmıştı.
Ermenistan Dışişleri Bakanlığı, Serdar Kılıç ile o dönemde Ermenistan’ın normalleşme sürecindeki Özel Temsilcisi Ruben Rubinyan arasında gerçekleştirilen görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, özel temsilcilerin Gümrı-Kars demiryolu ile enerji iletim hattının onarılması ve yeniden faaliyete geçirilmesine yönelik gerekli teknik incelemelerin iki ülkenin ilgili kurumları tarafından yürütülmesi konusunda anlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.
Bu çerçevede, 28 Nisan 2026 tarihinde Kars’ta, Gümri-Kars demiryolunun onarılması ve yeniden işletmeye açılması amacıyla kurulan Ermenistan-Türkiye Ortak Çalışma Grubu’nun toplantısı gerçekleştirildi. Taraflar, bölgesel ulaşım bağlantılarının geliştirilmesi bağlamında Gümri-Kars demiryolunun en kısa sürede hizmete açılmasının önemini vurguladı.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da 7 Mayıs’ta gazetecilere yaptığı açıklamada, Kars-Gümri demiryolunun yeniden işletmeye alınmasına yönelik teknik değerlendirme çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
Gazeteci değişim programı kapsamında Türkiye’yi ziyaret eden Ermeni gazeteciler, Türk tarafında demiryolunun yeniden hizmete açılması için yürütülen çalışmaları yerinde görme fırsatı buldu.
Ermeni gazeteciler, Kars’tan trenle Akyaka’ya geçti. Yaklaşık 57 kilometrelik yolculuk 50 dakika sürdü. Akyaka Garı’ndan Gümri’ye demiryolu üzerinden olan mesafe ise yalnızca 18-20 kilometre. Sınırın kapalı olmaması halinde bu mesafe yaklaşık 30-40 dakikada kat edilebilecek olsa da, mevcut durumda kapalı sınır nedeniyle Akyaka’dan Gümri’ye ulaşmak mümkün değil.
Akyaka Belediye Başkanı Erduger Toptaş, Armenpress muhabirine yaptığı açıklamada, Ermenistan-Türkiye ilişkilerinin normalleşmesi konusunda iyimser olduğunu söyledi.
Toptaş, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin ardından Ermenistan-Türkiye sınırının açılması konusunda herhangi bir engel kalmayacağını düşündüklerini ifade etti.
Türkiye Cumhurbaşkanının talimatı ve Ulaştırma Bakanlığı’nın koordinasyonuyla sınır kapılarının ve demiryolu altyapısının sınırın açılmasına hazırlanması amacıyla çalışmaların başlatıldığını belirten Toptaş, mevcut durumda demiryolunun faaliyete geçirilmesinin önündeki en büyük engelin kapalı sınır olduğunu, bunun yanı sıra altyapının da yenilenmeye ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Toptaş, Akyaka-Gümri demiryolu hattındaki altyapının yenilenmesine yönelik inşaat çalışmalarının devam ettiğini, kendi değerlendirmelerine göre bu çalışmaların iki ila üç ay içerisinde tamamlanacağını söyledi.
Altyapının yenilenmesi için çalışmaların sürdüğünü, inşaat projelerine ilişkin kamu ihalelerinin de açıldığını belirten Toptaş, “Dolayısıyla inşaat başlamış durumda ve çalışmalar devam ediyor.” ifadelerini kullandı. Belediye Başkanı, yürütülen bu çalışmaların Ermenistan-Türkiye sınırının açılmasına yönelik hazırlıkların bir parçası olduğunu da özellikle vurguladı.
Ancak hazırlıklar bununla sınırlı değil. Akyaka ile Gümri arasında kara yolu bağlantısının kurulmasına yönelik ihale de ilan edilmiş durumda.
“Akyaka’dan Gümri’ye uzanacak kara yolu için ihale süreci başlatıldı. Çalışmaların burada da kısa süre içinde başlamasını bekliyoruz. Bu da hükümetlerimizin iyi komşuluk ve dostane ilişkileri geliştirmeye yönelik politikasının bir parçasıdır.” dedi.
Akyaka Belediye Başkanı’na göre Ermenistan-Türkiye sınırının açılması ekonomik açıdan her iki ülkeye de önemli kazanımlar sağlayacak. Tarım ve sanayi başta olmak üzere birçok alanda geniş iş birliği olanaklarının bulunduğunu belirten Toptaş, şunları söyledi:
“Cumhurbaşkanımız ile Ermenistan’ın lideri devlet politikaları konusunda doğru kararları aldığında, bu bölgenin önemli kazanımlar elde edeceğine inanıyoruz. Sınırın açılmasının ve sonrasında gelişecek ekonomik iş birliğinin hem Ermenistan’a hem de Türkiye’ye büyük fayda sağlayacağına yürekten inanıyorum.”
Toptaş ayrıca, sınırın açılmasıyla Türkiye’nin Kafkasya’ya ulaşmak için ilave bir güzergâha sahip olacağını, Ermenistan’ın ise Türkiye üzerinden Orta Doğu ile bağlantı kurma imkânı elde edeceğini ifade etti.
Öte yandan, Ermenistan sınırına yakın Türk yerleşimlerinde yaşayan vatandaşların olası sınır açılışına ilişkin beklentilerini de öğrenmek istedik. Bu kapsamda Akyaka’da görüştüğümüz vatandaşların büyük çoğunluğu, sınırın bir an önce açılmasını temenni ettiklerini dile getirdi. Onlara göre sınırın açılması, özellikle Ermenistan sınırındaki Türk yerleşimleri için yeni ekonomik fırsatlar yaratacak.
Kaynak: Ermeni Haber
