İran’da ülke genelindeki protestolarda en az 5 bin kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. Yönetim, sorumluluğu dış güçlere yükledi.
İran’da aylar önce başlayan ve ülke geneline yayılan protestolara ilişkin ilk kez bir hükümet yetkilisi somut bir can kaybı rakamı açıkladı.
İran’da aylar önce başlayan ve ülke geneline yayılan protestolara ilişkin ilk kez bir hükümet yetkilisi somut bir can kaybı rakamı açıkladı.
Reuters’a konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir İranlı üst düzey yetkili, protestolar sırasında en az 5 bin kişinin yaşamını yitirdiğini söyledi.
Yetkili, hayatını kaybedenler arasında yaklaşık 500 güvenlik görevlisinin de bulunduğunu belirterek, ölümlerden “teröristler ve silahlı provokatörleri” sorumlu tuttu.
Açıklamada, “Masum İranlıların öldürülmesinin sorumluluğu, silahlı gruplar ve dış bağlantılı unsurlara aittir” ifadeleri kullanıldı.
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney de cumartesi günü yaptığı açıklamada, protestolar sırasında “binlerce kişinin hayatını kaybettiğini” ilk kez kabul etti.
Hamaney, olayların arkasında ABD ve İsrail’in olduğunu öne sürerek, bu ülkelerle bağlantılı grupların ülke genelinde büyük yıkıma yol açtığını savundu. İran yönetimi, protestoların arkasında düzenli olarak yabancı güçlerin bulunduğunu ileri sürüyor.
Hükümet yetkililerine göre, protestolar sırasında en şiddetli çatışmalar İran’ın kuzeybatısındaki Kürt bölgelerinde meydana geldi.
Yetkili, İsrail ve yurt dışındaki silahlı grupların protestocuları desteklediğini ve silahlandırdığını iddia etti. Açıklamada, can kaybı sayısının bundan sonra önemli ölçüde artmasının beklenmediği de ifade edildi.
Öte yandan İngiltere’de yayımlanan The Sunday Times gazetesi, İran’daki ölü sayısına ilişkin çok daha yüksek rakamlar paylaştı.
Gazetenin haberine göre protestolar sırasında 16 bin 500 ila 18 bin kişi hayatını kaybetti. Bu iddia, İran’daki sekiz büyük göz hastanesi ile 16 acil serviste görev yapan sağlık çalışanlarının verilerine dayandırıldı.
Aynı haberde, yaklaşık 360 bin kişinin yaralandığı, 700 ila 1.000 kişinin ise bir gözünü kaybettiği öne sürüldü. Ancak bu bilgilerin bağımsız kaynaklarca doğrulanamadığı belirtildi.
İran yargısı ise protestolarla bağlantılı olarak şu ana kadar hiçbir idam cezası verilmediğini duyurdu. Yargı sözcüsü, davaların “uzun ve titiz süreçler” gerektirdiğini, soruşturmaların aylar hatta yıllar sürebileceğini söyledi.
Açıklamada, protestolara katılan “yanıltılmış kişiler” ile “asıl kışkırtıcılar” arasında ayrım yapılmaya çalışıldığı vurgulandı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimini protestoculara yönelik sert müdahaleler konusunda defalarca uyarmıştı.
Trump, cuma günü yaptığı açıklamada, İran’ın 800 protestocunun idamını durdurması nedeniyle bir ABD askeri müdahalesinin gerçekleşmediğini iddia etti. Ancak bu sayıya ilişkin herhangi bir kaynak paylaşılmadı ve iddia doğrulanmadı.
Trump ayrıca açık şekilde İran’da rejim değişikliği çağrısında bulunarak, “İran için yeni bir lider aramanın zamanı geldi” dedi. 86 yaşındaki Hamaney’i hedef alan Trump, “Bu adam hasta bir adam ve ülkesini yönetemiyor” ifadelerini kullandı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Trump’ın açıklamalarına sert tepki gösterdi. Sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Hamaney’e yönelik herhangi bir saldırının “İran halkına karşı topyekûn bir savaş ilanı” anlamına geleceğini belirtti.
Protestolar, Aralık ayı sonunda ülkede derinleşen ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı nedeniyle başlamıştı. Kısa sürede rejim karşıtı siyasi gösterilere dönüşen protestolar, İran güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle bastırıldı.
Kaynak: Ermeni Haber
