“Orbeli Forumu 2025: Barış ve Çok Taraflı İşbirliğini İnşa Etmek” başlıklı konferansta Çin Sosyal Bilimler Akademisi “Bir Kuşak, Bir Yol” Araştırma Merkezi Genel Sekreteri Wang Xiaoqiuan, Ermenistan her zaman Doğu ve Batı uygarlıklarının kesişim noktasında yer almıştır. Uygarlıkların uyum içinde bir arada bulunması faktörü, Çin’in “Bir Kuşak, Bir Yol” girişiminin temelinde de yer almaktadır. Bu bağlamda, “Bir Kuşak, Bir Yol” ile Ermenistan’ın “Barış Kavşağı” girişimleri mükemmel bir şekilde örtüşmektedir.
Xiaoqiuan, bu yıl Çin ve Ermenistan’ın stratejik ortaklık kurulmasına ilişkin ortak bir bildiri kabul ettiğini hatırlatarak, Ermenistan’ın “Bir Kuşak, Bir Yol” girişiminin hayata geçirilmesinde öncü ülkelerden biri olduğunu ve bu girişimi “Barış Kavşağı” projesiyle uyumlu hale getirmeye hazır olduğunu vurguladı.
“Günümüzün jeopolitik değişimleri bağlamında, iki proje çerçevesindeki işbirliği yalnızca bölgesel ekonomik entegrasyona değil, aynı zamanda barışın tesisine ve Güney Kafkasya’da kültürel bağların derinleşmesine de katkı sağlıyor. Bu iki projenin uyum içinde yürütülmesi için eşitlik ilkesine dayalı işbirliği büyük önem taşıyor. Eşitlik, egemenliğin tanınması, karşılıklı çıkarların gözetilmesi ve ortak fayda anlayışını içerir,” şeklinde konuştu.
Uzman, çok taraflı işbirliğinin sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi, güvenlik ve insani alanlarda da tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Ona göre “Barış Kavşağı” projesi, Ermenistan’ı bölgesel bir merkez haline getirmeyi hedefliyor. Çin ise 2029 yılına kadar Trans-Sibirya Uluslararası Koridoru’nun kapasitesini artırmayı planlıyor; bu kapsamda Ermenistan, bölgesel ağ oluşturma yoluyla bu koridora entegre olabilir.
“Gelişmiş Yol”, Yerevan’ı Batum ile bağlayabilir; ilerleyen dönemde Yerevan ile Tahran arasında da bir demiryolu hattı inşa edilebilir. Orta Asya’dan geçen hatlar Güney Kafkasya’yı Çin’e bağlayarak büyük bir Avrasya koridoru oluşturabilir. Bu iddialı bir proje, ancak hayata geçirilmesi için somut koşullar mevcut. Ulaştırma hatları öncelikle ticari ve ekonomik işbirliğine hizmet etmelidir. Ermenistan ve Çin, modern teknolojiler ve yapay zekâyı kullanarak birçok alanda karşılıklı yarar sağlayacak projeler geliştirebilir. Çin, dijital teknolojilerden yeşil enerjiye kadar pek çok alandaki ileri deneyimini paylaşabilir,” diye ekledi.
Wang ayrıca, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile ilişkilerini derinleştirme ve ileride üyelik arzusunu dile getirdiğini, aynı zamanda Şanghay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) katılmak için başvuruda bulunduğunu hatırlattı.
“Ermenistan diplomasisi bu açıdan etkileyici; çünkü Çin ile stratejik bağları güçlendirmeyi ve Rusya ile ilişkilerini dengelemeyi amaçlıyor. Bu durum, Ermenistan’ın dış politikasında şeffaflık ve denge arayışının göstergesidir. Tüm bunlar, ‘Barış Kavşağı’ projesinin ‘Bir Kuşak, Bir Yol’ girişimiyle ve daha geniş anlamda Avrasya işbirliği çerçevesiyle bütünleşmesi için güçlü bir temel oluşturuyor,” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Ermeni Haber
