ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվածների վերադարձը վնասակար է համարում։ Այս մասին նա նշեց «Օրբելի ֆորում. կառուցելով խաղաղություն և բազմակողմանի համագործակցություն» խորագիրը կրող միջազգային համաժողովի ընթացքում:
«Ընդհանրապես, ներքին տեղահանվածների, փախստականների վերադարձի օրակարգը համարում եմ վտանգավոր, որովհետև դա նշանակում է վերադառնալ կոնֆլիկտի նախնական պարամետրերին։ Եթե մենք այսօրվա մեր գործողությունների տրամաբանությունն ու հիմնավորումը փորձենք գտնել պատմության մեջ, դա նշանակում է, որ մենք չենք հավատում խաղաղությանը»,-ասաց նա։
Անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացին, վարչապետը ընդգծեց, որ այս խաղաղությունը ՀՀ-ի և Ադրբեջանի սեփական ձեռքերով ստեղծված խաղաղություն է։
Նրա խոսքով՝ խաղաղությունը խնամքի կարիք ունի, ինչպես նորածինը։ «Մեր խաղաղությունը մի քանի ամսական երեխա է»։
Ինչ վերաբերում է հայ-ադրբեջանական կոնֆլիկտի լուծման հարցին, վարչապետը գտնում է, որ այն քաղաքական առումով լուծված է, բայց սոցիալ-հոգեբանական առումով՝ ոչ։
«Դրա համար այն պարբերաբար արտահայտվում է Հայաստանում ու Ադրբեջանում՝ մամուլի, փորձագետների ու անգամ երկրների ղեկավարների մակարդակով։ Քաղաքական մակարդակում խնդիրներ չունենք, ունենք սոցիալ-հեգեբանական խնդիրներ, դրանց մասին դժվար է խոսել»։
Վարչապետի խոսքով՝ հաջողության պատմությունը շարունակվել է Հայաստանի ու Ադրբեջանի կողմից սահմանազատման հանձնաժողովների համատեղ գործունեության կանոնակարգի ստորագրմամբ, հետո նաև վավերացմամբ, ինչը դարձել է երկու երկրների միջև առաջին միջազգային փաստաթուղթը:
Փաշինյանը հիշեցնելով, որ փաստաթղթով արձանագրվել է, որ երկրների միջև սահմանազատման համար բազային սկզբունք է լինելու Ալմա-Աթայի հռչակագիրն, ասաց․ «Սա Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև միջպետական հարաբերությունների հաստատման շրջադարձային կետ է, որով երկու երկրներն արձանագրում են, որ միմյանց տարածքային ամբողջականությունը ճանաչում են 1991 թվականի Ալմա- Աթայի հռչակագրի հիման վրա, ինչը նշանակում է, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանն ընդունում են, որ անկախ Ադրբեջանի տարածքը նույնական է ԱԽՍՀ տարածքի հետ, իսկ անկախ Հայաստանի տարածքը նույնական է ՀԽՍՀ տարածքի հետ: Այս փաստն արձանագրված է նաև նախաստորագրված խաղաղության համաձայնագրի տեքստում, ինչպես նաև Վաշինգտոնի հռչակագրում»:
Հաջողության մեծագույն պատմությունը, ըստ Հայաստանի վարչապետի, 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում տեղի ունեցած խաղաղության գագաթնաժողովն էր, որի արդյունքներով ընդունվեց հռչակագիր և նախաստորագրվեց Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խաղաղություն և միջպետական հարաբերություններ հաստատելու մասին համաձայնագիրը:
«Այդպիսով՝ Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի միջև հաստատվեց խաղաղություն»,- ընդգծեց վարչապետը։
Երևանում մեկնարկել է Օրբելի վերլուծական կենտրոնի կողմից կազմակերպված «Օրբելի ֆորում 2025» համաժողովը։ Երկօրյա բարձր մակարդակի միջոցառումը կրում է «Կառուցելով խաղաղություն և բազմակողմանի համագործակցություն» խորագիրը և համախմբել է 17 երկրից պաշտոնյաների, դիվանագետների ու փորձագետների:
Ֆորումը կայանում է Հարավային Կովկասում ձևավորված նոր իրավիճակի պայմաններում՝ հաշվի առնելով օգոստոսի 8-ին ստորագրված Հայաստան–ԱՄՆ–Ադրբեջան խաղաղության պայմանագրի նախաստորագրումը։ Միջոցառման հիմնական նպատակը տարածաշրջանում հաստատված խաղաղության ամրապնդումն է, հաղորդակցման ուղիների և ենթակառուցվածքների զարգացման խթանումը, ինչպես նաև նոր համագործակցության ձևաչափերի ձևավորումը։
Աղբյուր՝ Ermenihaber.am
