Dünyanın önde gelen coğrafya ve kültür yayınlarından National Geographic, Ermenistan’a ayırdığı özel makalede, ülkenin UNESCO tarafından tanınan en etkileyici beş manastırını tanıttı. “Dünyanın ilk Hristiyan ülkesi” olarak nitelendirilen Ermenistan’da, 17 yüzyılı aşan dini ritüellerin ve mimari ustalığın bugün hâlâ canlı biçimde yaşatıldığı vurgulandı.
Makalede, kayalara oyulmuş şapellerden yüksek dağ platolarına kurulu manastırlara kadar uzanan bu dini mirasın, yalnızca ibadet mekânları değil, aynı zamanda yüzyıllar boyunca toplumsal ve kültürel hayatın merkezleri olduğu ifade edildi. National Geographic, Ermenistan’ın hâlâ “az ziyaret edilen” bir destinasyon olmasının, bu yapıları daha da özel kıldığını belirtti.
Yazıda öne çıkan yapılardan biri olan Geghard Manastırı, kısmen kayalara oyulmuş yapısıyla dikkat çekiyor. Adını, İsa Mesih’in çarmıha gerilmesi sırasında kullanılan “Kader Mızrağı” efsanesinden alan manastırın, özellikle kaya içine oyulan şapellerdeki eşsiz akustiğiyle tanındığı aktarılıyor.
Güney Ermenistan’daki Tatev Manastırı ise makalede hem tarihi hem de yaşayan bir inanç merkezi olarak ele alındı. 9. yüzyılda inşa edilen manastırın, Orta Çağ’da önemli bir eğitim kurumu olduğu, bugün ise bölge halkıyla birlikte yaşayan bir manevi merkez olmayı sürdürdüğü vurgulandı. Tatev’e ulaşımı sağlayan dünyanın en uzun çift yönlü teleferiği de ziyaretin önemli bir parçası olarak sunuldu.
National Geographic ayrıca kırmızı kayalıklarla çevrili Noravank Manastırı ile kuzeyde Debed Vadisi’ne bakan Sanahin Manastırı ve Haghpat Manastırı komplekslerine de yer verdi. Bu manastırların, Orta Çağ Ermeni mimarisinin ve bilimsel-dini geleneğinin en güçlü örnekleri arasında olduğu ifade edildi.
Makalede genel olarak Ermenistan’ın manastırlarının, yalnızca taş ve duvarlardan ibaret olmadığı; inanç, sanat, eğitim ve toplumsal hafızayı bir arada taşıyan canlı mekânlar olduğu vurgulandı. National Geographic, bu mirasın günümüzde de hem yerel halk hem de ziyaretçiler için anlamını koruduğuna dikkat çekti.
Kaynak: Ermeni Haber
