ABD yönetimi, İran ile savaşı sona erdirmek amacıyla 15 maddelik kapsamlı bir barış planı sundu. Pakistan aracılığıyla Tahran’a iletilen planda, nükleer programın tamamen durdurulması karşılığında yaptırımların kaldırılması ve bir aylık geçici ateşkes öngörülüyor.
New York Times (NYT) gazetesinin iki üst düzey yetkiliye dayandırdığı habere göre Washington, İran ile süregelen çatışmaları bitirmek için hazırladığı 15 maddelik teklifi, arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan üzerinden Tahran’a ulaştırdı.
Plan, tarafların 15 madde üzerinde müzakere edebilmesi için ilk etapta bir aylık bir ateşkes ilan edilmesini şart koşuyor.
Nükleer şartlar ve uranyum takası
Teklifin en kritik maddelerinden biri, İran topraklarındaki uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını içeriyor.
ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer silah yapma kapasitesinden endişe etmesi nedeniyle, Tahran’ın elindeki tüm zenginleştirilmiş materyalleri güvenilir bir üçüncü tarafa teslim etmesi isteniyor.
Hürmüz Boğazı ve yaptırımların kaldırılması
Planda yer alan bir diğer önemli madde ise Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin kesintisiz ve güvenli bir şekilde sağlanması.
ABD ve İsrail’in saldırılarına misilleme olarak stratejik boğazı kapatan İran’ın, burayı yeniden uluslararası trafiğe açması bekleniyor.
Bu şartların yerine getirilmesi durumunda ABD, İran üzerindeki tüm ekonomik yaptırımları kaldırmayı taahhüt ediyor.
Rejim değişikliği yok, sivil nükleer desteği var
NYT’ye göre hazırlanan planda dikkat çeken bir diğer unsur, İran’daki mevcut yönetim sisteminin değiştirilmesine (rejim değişikliği) dair herhangi bir maddenin bulunmaması.
Ayrıca ABD, İsrail’in geçtiğimiz günlerde vurduğu iddia edilen Buşehr (Bushehr) santralinde, İran’ın “sivil nükleer program” geliştirmesine yardımcı olmayı da teklif ediyor.
İran’ın muhatap talebi: “Kushner değil, JD Vance gelsin”
Öte yandan diplomatik süreçte yeni bir kriz patlak verdi. CNN’in haberine göre İran yönetimi, daha önce müzakerelere katılan Trump’ın damadı Jared Kushner ve özel elçi Steve Witkoff ile bir daha görüşmek istemediğini bildirdi.
Tahran’ın, müzakereleri doğrudan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile yürütmek istediği iddia edildi.
Savaşın bilançosu ve diplomatik umut
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’ın dini lideri Ali Hamaney’i öldürmesiyle başlayan ve bölgeyi sarsan savaş, 25. gününde devam ediyor.
Başkan Donald Trump, geçtiğimiz saatlerde yaptığı açıklamalarda anlaşmaya varılması konusunda oldukça iyimser olduğunu ifade etmişti.
Kaynak: Ermeni Haber
