Kudüs’teki Kutsal Kabir Kilisesi’nin altında çalışan İtalyan arkeologlar, İncil’de Hz. İsa’nın gömüldüğü yerin tasvirleriyle örtüşen mezarlar ve antik bir bahçenin izlerini buldu. Bulgular, bölgenin tarihine ışık tutsa da İsa’nın mezarının burada olduğunu kesin olarak kanıtlamıyor.
Roma La Sapienza Üniversitesi’nden arkeologların 2022’de kilisenin zeminini yenilemek amacıyla başlayan çalışmaları kapsamında, yapının altında terk edilmiş bir taş ocağı, tarım alanları, bir bahçe ve kayalara oyulmuş mezarlar tespit edildi. Kazılarda ayrıca yaklaşık 2000 yıl öncesine ait zeytin ağacı ve üzüm asması kalıntıları bulundu.
Kazıların bilimsel sorumlusu Francesca Romana Stasolla, bulguların bölgede geçmişte bir mezarlık alanı bulunduğunu gösterdiğini belirtti. Stasolla, izlerin Golgota Tepesi ile mezar alanı arasında tarım yapılan bir arazi olduğunu düşündürdüğünü ifade etti.
Araştırmacılar, bulguların Yuhanna İncili’ndeki bahçe anlatımı, İbranilere Mektup’taki “şehir kapısının dışında” ifadesi ve diğer İncillerde geçen kaya mezar tasvirleriyle örtüştüğünü kaydetti. Ancak mezarın İsa’ya ait olduğunu gösteren bir yazıt veya doğrudan kanıt bulunmadığı, bitki kalıntılarının da çarmıha gerilme dönemine kesin olarak tarihlendirilemediği vurgulandı.
Dördüncü yüzyılda Roma İmparatoru Büyük Konstantin’in emriyle inşa edilen ve 335’te ibadete açılan kilisede çalışmalar sürüyor. Ekip, yapının mimari geçmişini ve bölgenin erken Hristiyanlık dönemindeki kullanımını da araştırıyor.
Kaynak: Ermeni Haber
