ABD, Ermenistan ve Azerbaycan, 8 Ağustos 2025’te Beyaz Saray’da gerçekleştirilen tarihi Barış Zirvesi’nin birinci yıl dönümü vesilesiyle ortak bir bildiri yayımladı. Bildiride bir yıl içinde ulaşılan sonuçalara ve şu anda yürütülen çalışmalara değinildi.
Bildiride öne çıkan ana noktalar şöyle:
- Ermenistan ve Azerbaycan, sınır boyunca istikrarı korumuş olup ilişkilerin normalleştirilmesi, sınırların belirlenmesi (delimitasyon) ve uzun vadeli istikrarın sağlanması amacıyla güven artırıcı somut adımlar atmaktadır.
- Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, bölgede barışın sağlanmasındaki çabalarından dolayı ABD Başkanı Donald Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne ortaklaşa aday gösterdi.
- “Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Yolu” (TRIPP) projesi kapsamında adımlar atılıyor. Ermenistan’da mühendislik çalışmaları başlarken, Azerbaycan TRIPP’e bağlanacak karayolu ve demiryolu inşaatını tamamlamak üzere.
- Üç ülke de Ermenistan ve Azerbaycan’ın uluslararası alanda tanınmış sınırları dahilindeki egemenliğine ve toprak bütünlüğüne sarsılmaz desteğini yeniden teyit etti.
- ABD, Trans-Hazar Ticaret Yolu’ndaki (Orta Koridor) özel sektör yatırımlarını teşvik etmek amacıyla Trans-Hazar Girişim Fonu’na 201 milyon dolar hibe tahsis etti.
- ABD, enerji güvenliği, sınır altyapısı ve güvenliği, yapay zekա ile yarı iletken yenilikleri ve kritik mineraller konularında yeni ikili stratejik ortaklık şarterleri ve mutabakat zaptları imzalayarak Ermenistan ve Azerbaycan ile bağlarını derinleştirmiştir. Bu adımlar, her üç ülkenin uzun vadeli refahına katkıda bulunmakta ve şimdiden somut sonuçlar vermektedir.
- Azerbaycan, Ermenistan’a yönelik tüm transit kısıtlamalarını kaldırdı. Son bir yılda Azerbaycan üzerinden yaklaşık 60.000 ton yük taşındı ve Azerbaycan Ermenistan’a 20.000 ton petrol ürünü tedarik etti.
- İki ülkenin operatörleri, bölgesel internet ve iletişim altyapısını güçlendirecek bir anlaşma imzaladı.
- Ermenistan ve Azerbaycan’ın ortak başvurusu üzerine AGİT Minsk Grubu ve ilgili yapıları resmen feshedildi.
- Ermenistan ve Azerbaycan, ABD’nin davetiyle Barış Konseyi’ne katılarak daha barışçıl ve müreffeh bir dünya inşa etme çabalarında ABD’nin yanında yer aldıklarını göstermişlerdir.
Ayrıca ülkeler, bildiride 8 Ağustos’da üstlendikleri sorumluluklara değinmiş oldular:
“Ortak Bildirinin ruhuna ve harfine uygun olarak tam olarak uygulanması ve bölgenin olağanüstü ekonomik potansiyelinin ortaya çıkarılması taahhüt edilmektedir. Ayrıca Birleşik Devletler, Ermenistan ve Azerbaycan ile imzalanan ikili şarterlerin ve mutabakat zaptlarının eksiksiz şekilde yerine getirilmesine ve her iki ülkeyle olan ikili ilişkilerin daha da güçlendirilmesine bağlı kalmaya devam etmektedir.
Gerçek barış hiçbir zaman bir günde inşa edilmez; ancak Başkan Trump’ın da belirttiği gibi: “Sözler verildi, sözler tutuldu.” Ermenistan ve Azerbaycan’ın kalıcı barış yolunda attığı adımlar tüm dünyaya örnek teşkil etmekte olup bölge için parlak ve müreffeh bir gelecek öngörüyoruz.”
Kaynak: Ermeni Haber
