Güney Kafkasya’da farklı projeler aracılığıyla iletişim hatlarının açılması ve bölgedeki tüm aktörlerin çıkarlarının uyumlaştırılması kolay bir görev değil; ancak bu, bunun imkânsız olduğu anlamına gelmiyor. Kafkasya Enstitüsü Direktörü ve siyaset bilimci Aleksandr İskandaryan, Ermenistan hükümetinin “Barış Kavşağı” projesi ile ABD ile ortaklaşa hayata geçirilmesi planlanan “Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası” (Trump Route for International Peace and Prosperity – TRIPP) projelerine ilişkin görüşlerini paylaştı.
İskandaryan, bu projelerin Ermenistan için öneminin anlaşılır olduğunu belirterek, mevcut hükümetin bu adımlarla bölgedeki istikrarı artırmayı ve Azerbaycan kaynaklı riskleri azaltmayı hedeflediğini söyledi. “Yolların ve iletişim hatlarının açılmasıyla Ermenistan, bölgede daha öngörülebilir bir ortam yaratmayı amaçlıyor. Perspektiflere gelince, süreç henüz başlangıç aşamasında. Washington’da imzalanan belge bir deklarasyondur; bu deklarasyon, Ermenistan ve Azerbaycan’ın iletişim hatlarının gerekliliğini kabul ettiğini ortaya koyuyor,” dedi.
TRIPP projesinin özellikle hem siyasi hem de teknik engeller içerdiğini belirten İskandaryan, Ermenistan ile ABD arasında bu konularda müzakerelerin sürdüğünü ifade etti.
“Araks Nehri’nin öteki kıyısında İranlı sınır muhafızları, Ermenistan tarafında Rus ve Ermeni sınır güçleri bulunuyor; Avrupa Birliği gözlemcileri de bölgede. Sağda solda Azerbaycan güçleri, daha uzakta Türkiye var. Aynı zamanda İran, kuzeye doğru yeni bir yol inşa ediyor; Kapan’da İran konsolosluğu, Goris’te Fransa konsolosluğu faaliyet gösteriyor; Rusya da Kapan’da konsolosluk açmak istiyor. Buna bir de Amerikalıları ekleyin. İran, ABD, Rusya, Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan’ın çıkarlarını aynı zeminde buluşturmak kolay değil,” değerlendirmesinde bulundu.
İskandaryan, tüm bu karmaşıklığın projeyi imkânsız kılmadığını, ancak “çok ciddi ve hassas bir çalışma” gerektirdiğini vurguladı. Dünyada benzer örneklerin bulunduğunu belirterek, Belarus’tan Rusya’nın Kaliningrad bölgesine uzanan ve Litvanya’dan geçen yol örneğini verdi: “Litvanya hem NATO hem de AB üyesidir, buna rağmen Rus vatandaşlarının Kaliningrad’a vizesiz ve hatta pasaportsuz geçişine izin veren bir mutabakat sağlanmış durumda. Dolayısıyla benzer modeller mümkündür; ancak son derece dikkatli bir diplomasi gerekir.”
İskandaryan, sürecin uzun soluklu olacağını da ekledi.
8 Ağustos’ta Washington’da Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından imzalanan bildirinin 4. maddesi, Ermenistan’ın ABD ve mutabık kalınacak üçüncü taraflarla TRIPP projesinin Ermenistan topraklarında hayata geçirilmesi için gerekli çerçeveyi oluşturma yönündeki taahhüdünü içeriyor. Başbakan Paşinyan, “Trump Yolu” projesinin, hükümetin açıkladığı “Barışın Kavşağı” vizyonunun bir parçası olduğunu belirtmişti.
Kaynak: Ermeni Haber
