4-5 Kasım tarihlerinde “Orbeli Forumu: Barış ve Çok Taraflı İşbirliğinin İnşası” başlıklı uluslararası iki günlük konferans Yerevan’da düzenlendi. Konferansa Bakü Topçubaşov Analitik Merkezi’nin kurucu ortağı ve müdürü Rusif Hüseynov katıldı. Hüseynov, Ermeni Haber Ajansı’na özel bir röportaj vererek gözlemlerini paylaştı.
– Bakü, Ermenistan-Türkiye sınırının açılmasından yana mı, karşı mı? Devlet de halk da ne düşünüyor?
– Azerbaycan’da Ermenistan-Türkiye süreci hem toplum hem de siyasi elitler tarafından yakından takip ediliyor. Azerbaycan’da “Tek millet, iki devlet” ilkesi yaygındır. Bu nedenle Türkiye’nin çevresinde olup biten her şey, özellikle de Türkiye’nin Ermenistan’a yönelik dış politikası, son derece hassas bir şekilde algılanıyor. Biz Azerbaycan’da uzman bir topluluğu temsil ediyoruz. Genel olarak sıradan vatandaşın Ermeni-Türk ilişkilerinin normalleşmesine karşı çıkmayacağını düşünüyorum (anket sonuçları elimde yok), yani bu benim kendi gözlemim. Bu iki süreç paraleldir ama aynı zamanda birbirine bağlıdır. Ancak öncelik Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinin normalleşmesine verilmelidir. Bu aynı zamanda Ermenistan-Türkiye ilişkilerinin normalleşmesine de katkı sağlayacaktır. Biliyorum, çok zor.
– 3+3 bölgesel platformu çerçevesindeki iş birliğini nasıl değerlendiriyorsunuz?
– Panel tartışması sırasında bu soruyu da ele almaya çalıştım. Özellikle 2020 savaşından sonra çok sayıda bölgesel platform girişiminin ortaya çıktığını söyledim. Başka birkaç girişim daha var ve bunların ne ölçüde başarılı veya başarısız olacağını bilmiyorum. Benim vizyonum, Güney Kafkasya’daki üç ülkenin iş birliği yaparak kendi bölgesel ajandalarını oluşturmalarıdır. Bölgesel bir birim olarak ya dış güçlere yönelecekler ya da dış güçler onlara yaklaşacaktır. Bu, “3+1”: Güney Kafkasya artı Avrupa Birliği (AB), “3+1”: Güney Kafkasya artı ABD veya Güney Kafkasya artı 5 Orta Asya ülkesi olabilir. O yüzden öncelikle temel bir bölgesel platform oluşturmamız, ardından da farklı seçenekleri değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyorum.
– Ermenistan’dan hangi izlenim ve düşüncelerle ayrılacaksınız?
– Öncelikle konferansın organizatörlerine davet, misafirperverlik ve tabii ki güvenliğin sağlanması için teşekkür etmek istiyorum. Yakın gelecekte herhangi bir güvenlik önlemine gerek kalmamasını ve vatandaşlarımızın rahatça hareket edebilmesini umuyorum. Ayrıca şunu da belirtmek isterim: Ermenistan’dan Bakü’ye kim gelirse gelsin, aynı güvenceye sahip olacaktır. Güvenlik önlemlerini ve kişisel korumayı biz sağlıyoruz; aynı durum Ermenistan vatandaşları için de geçerli olacak. Şu anda herhangi bir mücbir (force majeure) durumundan kaçınılması gerekmektedir. Yaralar ve travmalar hâlâ taze. Her iki ülkede de savaştan etkilenen, sevdiklerini kaybeden vatandaşlar var. Bu sebeple onları anlamamız ve bazı konularda oldukça hassas olmamız gerekiyor. Yakın gelecekte Azerbaycan’ı da ziyaret edebilmenizi umuyorum — önce belirli güvenlik önlemleriyle, daha sonra da serbestçe.
Kaynak: Ermeni Haber
