Aralık 2024’te, Ermeni Soykırımı Müzesi-Enstitüsü’ne, 1920’lerde Lübnan’ın Ghazir Yetimhanesi’nde Ermeni yetimler tarafından dokunmuş değerli bir halı bağışlandı. Halının bağışçısı, Kaliforniya Eyalet Üniversitesi’nde (Northridge, ABD) öğretim görevlisi olan dilbilim doktoru ve profesör Vahram Shemasyan’dır. Shemasyan, bu halıyı bir elektronik açık artırmadan satın aldı.
Halı, çiçek motiflerine sahip olup beş bordürle çevrilidir ve dekoratif sisteminde İsfahan okulunun geleneklerini yansıtır. Halı, 1923 yılında Ortadoğu’daki bir Amerikan yetimhanesinde bir halı fabrikasında dokunmuştur. Bu fabrikada altı yıl boyunca (1923-1929) 3.200’den fazla halı üretilmiştir. Fabrikanın kurulmasının öncüsü, Ghazir Kız Yetimhanesi’nin yöneticisi ve Ermeniler lehine faaliyetleriyle “Ermeni Yetimlerinin Babası” unvanını kazanan İsviçreli misyoner Jacob Kunzler’dir. Yetimler, Kunzler’e “Papa” diye hitap etmişlerdir. Fabrikanın yönetimini ise Urfa doğumlu Hovhannes Tashjian üstlenmiştir.
Dikkate değer bir ayrıntı olarak, 99 yıl önce, 4 Aralık 1925’te, Ghazir yetimhanesindeki Ermeni yetimler tarafından dokunan benzer bir halı, ABD Başkanı Calvin Coolidge’e (1923-1929) hediye edilmiştir. Halının arka yüzünde şu yazı bulunmaktaydı: “Yakın Doğu Yardımı’nın Suriye Ghazir yetimhanesinde Ermeni kızlar tarafından yapılmıştır ve Altın Kural şükran sembolü olarak Başkan Coolidge’e sunulmuştur.”
Ermeni Soykırımı Müzesi’nin kurulduğu günden bu yana koleksiyonunda Ghazir yetimhanesine ait diğer bağışlanmış objeler de yer almaktadır. Örneğin, Lübnanlı Ermeni doktor Hrayr-Mkrtich Srapyan tarafından bağışlanan ve yetimlerce dokunmuş benzer bir halı (2017), Arshak Davidyan’dan alınan Verzhin Akojanyan’ın Ghazir yetimhanesi hamam kuşağı (2013) ve Bruno Tadevosyan’dan alınan Noyemzar Jivelekyan’ın halı dokuma sertifikası gibi objeler bu koleksiyonun bir parçasıdır.
